Drie vragen bepalen welke machine bij je past: staand of liggend, hoeveel ton kloofvermogen je nodig hebt, en hoe de machine wordt aangedreven. Hieronder lopen we ze langs.
Staand of liggend model
Dit is de eerste keuze, en hij hangt vooral samen met hoe zwaar je stammen zijn.
Liggend. Je legt het blok horizontaal in een goot en het kloofmes drukt er van opzij doorheen. Prettig werken op werkhoogte, overzichtelijk en veilig. De beperking is het gewicht: elk blok moet je optillen. Voor hout tot ongeveer 50 centimeter en behapbare diameters is dit doorgaans de fijnste machine.
Staand. De machine staat rechtop en het blok zet je op de grondplaat, zodat je zware stammen kunt kantelen in plaats van tillen. Dat scheelt aanzienlijk in rugbelasting bij dik hout. Staande machines hebben meestal ook meer kloofvermogen. Nadeel is dat je gebukt of gehurkt werkt, wat bij lange sessies weer zijn eigen tol eist.
Vuistregel: verwerk je vooral dunner hout in grotere hoeveelheden, dan is liggend comfortabeler. Heb je regelmatig zware stammen die je niet meer wilt tillen, dan is staand de logische keuze.
Hoeveel ton kloofvermogen heb je nodig?
Het kloofvermogen wordt in tonnen uitgedrukt. In het actuele aanbod op Agri Trader loopt dat van 5 tot 23 ton. Meer is niet automatisch beter, want meer ton betekent doorgaans ook meer gewicht, meer aandrijfvermogen en een hogere prijs.
Als indicatie:
5 tot 8 ton. Zacht hout en dunnere stammen, tot ongeveer 25 centimeter doorsnede. Voldoende voor de gemiddelde particuliere brandhoutvoorraad.
10 tot 14 ton. De praktische middenklasse. Verwerkt ook eikenhout, beuk en knoestige stukken zonder te blokkeren.
16 ton en meer. Zware, kromgegroeide of sterk vertakte stammen, en werk waarbij snelheid telt. Dit is het professionele segment.
Belangrijk detail: het gaat niet alleen om de dikte, maar vooral om de houtsoort en de structuur. Een rechte den van 30 centimeter kloof je met minder kracht dan een knoestige eik van 20. Wie regelmatig met vergroeid of gedroogd hout werkt, doet er goed aan een klasse ruimer te kiezen dan de diameter alleen suggereert.
Aandrijving: elektrisch, benzine of aftakas
Elektrisch. In het aanbod zie je zowel 230 volt als 380 volt (krachtstroom). Stil, schoon en onderhoudsarm, en prima binnen of bij een schuur met aansluiting. De 230 volt-modellen zitten in de lichtere klasse; wil je serieus vermogen, dan is krachtstroom nodig. Het beperkt je wel tot plekken met stroom.
Benzine. Volledig onafhankelijk en te gebruiken op de plek waar het hout ligt. Wel een extra motor om te onderhouden, en meer geluid.
Aftakas. De machine wordt aangedreven door de trekker. Bij de zwaardere machines in het aanbod kom je vermogens tot rond de 75 pk tegen. Geen tweede motor, dus minder onderhoud en een lagere aanschafprijs voor hetzelfde kloofvermogen. De trekker is wel bezet zolang je klooft. Voor wie toch een trekker heeft, is dit vaak de voordeligste route naar veel kloofkracht.
Er bestaan ook combinaties, bijvoorbeeld aftakas met een elektromotor als alternatief, zodat je de machine ook zonder trekker kunt gebruiken.
Zaagkloofmachines: zagen en kloven in één
Een aparte categorie die veel gezocht wordt, is de zaagkloofmachine. Die zaagt de stam op lengte en klooft het blok in één doorgang. Merken als Hakki Pilke en Binderberger zijn hierin bekend.
Het voordeel is snelheid: je hoeft het hout maar één keer aan te pakken. Wie jaarlijks grote hoeveelheden brandhout maakt, wint hier serieus tijd. Daar staat een fors hogere aanschafprijs tegenover, plus een complexere machine met meer onderdelen die kunnen slijten. Voor incidenteel gebruik is een losse kloofmachine bijna altijd verstandiger.
Veiligheid
Een kloofmachine oefent tonnen kracht uit op een blok dat kan wegschieten of splijten. Let daarom op:
Tweehandsbediening. Beide handen aan de bediening betekent dat geen van beide bij het mes kan zijn. Bij een tweedehands machine: controleer of deze niet is overbrugd of vastgezet, iets wat helaas voorkomt.
Automatische terugloop. Het mes hoort na het loslaten vanzelf terug te keren.
Stabiliteit. Vooral bij staande modellen: een machine die kantelt terwijl er druk op staat, is levensgevaarlijk.
Afscherming van de aftakas bij PTO-machines.
Werk nooit met handschoenen die kunnen worden meegetrokken, en houd omstanders op afstand van de zijkant waar het hout kan wegspringen.
Waar let je op bij een tweedehands machine?
Van het huidige aanbod is ruwweg de helft gebruikt, dus tweedehands is hier eerder regel dan uitzondering. Concrete controlepunten:
Hydrauliek. Dit is het hart van de machine. Kijk naar olielekkage rond de cilinder, de slangen en de koppelingen. Laat de machine een paar volledige slagen maken en let op of de beweging soepel en gelijkmatig verloopt, zonder haperen of terugvallen.
Kloofsnelheid onder belasting. Een pomp die versleten is, klooft nog wel, maar merkbaar trager zodra er weerstand komt. Test dus met een echt blok, niet in de lucht.
Het kloofmes. Botte of beschadigde messen vragen meer kracht en geven een rommeliger resultaat. Vraag of het mes ooit is bijgeslepen of vervangen.
De geleiding van de cilinderstang. Speling hier wijst op slijtage en kan op termijn tot lekkage langs de afdichting leiden.
Bij elektrische machines: de motor en schakelaar. Controleer of de motor direct aanslaat en of de thermische beveiliging werkt zoals het hoort.
Bij zaagkloofmachines komt daar de zaaginrichting bij: kettingspanning, staat van het zaagblad of de ketting, en of de smering functioneert.
Wat kost een houtkloofmachine?
Op dit moment staan er 173 houtkloofmachines op Agri Trader, met prijzen die lopen van ongeveer 495 euro voor een lichte elektrische machine tot rond de 16.500 euro voor professionele zaagkloofcombinaties. Een flink deel van het aanbod staat op prijs op aanvraag, dus het loont om te vergelijken en contact op te nemen.
Merken die je veel tegenkomt zijn Binderberger en Hakki Pilke, naast machines van onder meer Split Fire, Boxer, Agomac en AGM. Naast gebruikte machines staat er ook een aanzienlijk aantal nieuwe en demomodellen tussen.
Kort samengevat
Begin bij het gewicht van je hout: til je nog comfortabel, dan werkt een liggende machine het prettigst; word je moe van sjouwen, kies dan staand. Bepaal het kloofvermogen op basis van houtsoort en structuur, niet alleen op diameter, en kies liever een klasse ruimer als je met eik of knoestig hout werkt. Heb je een trekker beschikbaar, dan levert een aftakasmachine de meeste kloofkracht voor je geld.
Bekijk het actuele aanbod op Agri Trader, waar per advertentie het kloofvermogen, de aandrijving en het type doorgaans vermeld staan.
Verwerk je ook snoeihout? Lees dan onze gids over een takkenversnipperaar kopen. En voor het zagen zelf: we vergeleken vier zaagsystemen voor brandhout.