Nieuws
Van turf en kolen naar betonmortel en heipalen. Dam Beton in het Friese Akkrum heeft in de ruim honderd jaar dat het bedrijf bestaat al verschillende grote veranderingen meegemaakt. ‘Altijd kijken waar de kansen liggen’ is niet voor niets het devies van de Friese ondernemersfamilie. “We zijn flexibel en houden van korte lijnen.”
Zeshonderd heipalen naar Amsterdam
Dat gebeurde onlangs nog met een grote serie voorgespannen heipalen, één van de belangrijkste productgroepen van Dam Beton. Dam: “Met twee binnenvaartschepen hebben we afgelopen zomer zeshonderd heipalen van elk 25 meter lang vanuit Akkrum naar Amsterdam vervoerd. Dat was een vracht van in totaal 3.100 ton. Daar hadden we anders 115 ritten met vrachtwagens voor nodig gehad.”
Die vrachtwagens werden nu alleen ingezet voor de laatste paar kilometers tussen de haven in Amsterdam en de locatie waar de heipalen naartoe moesten. “Daarmee hebben we zo’n tien ton aan CO2-uitstoot bespaard”, weet Dam. “Bovendien hebben we de schepen niet leeg terug laten varen. Ze hebben elk een lading graniet naar Akkrum gebracht. Zo hadden we nul lege vaarkilometers.”
Graniet als grondstof
Dam Beton gebruikt steeds vaker graniet in plaats van grind als grondstof voor zijn producten. “Graniet heeft van nature een hogere druksterkte dan grind. Hierdoor kan een betonplaat met graniet meer belasting aan en wordt de aslast verhoogd”, vertelt Dam. “Bovendien heeft graniet een hogere slijtvastheid en absorbeert het nauwelijks water. Daardoor is beton met graniet beter bestand tegen intensief gebruik en tegen zware weersomstandigheden, zoals vorst. Het maakt het beton dus aanzienlijk duurzamer. In onze betonplaten gebruiken we daarom tegenwoordig standaard graniet.”
Daarnaast verwerkt Dam Beton bewust geen secundaire materialen in zijn betonplaten. “Daarmee is de kans op vervuiling te groot en dat wil je niet als het voor agrarische doeleinden, zoals kavelpaden of sleufsilowanden, wordt ingezet. Die vervuiling, stukjes ijzer bijvoorbeeld, komt dan ook op het land of in het voer terecht, wat fatale gevolgen kan hebben voor het vee.”
Om te weten hoe Dam Beton ooit ontstond, moeten we terug naar het begin van de vorige eeuw. In het Friese Nij Beets startte de familie Dam begin 1900 met de handel in turf. Daar kwam na de tweede wereldoorlog foerage bij, terwijl de turf inmiddels vervangen was door kolen.
Door de vondst van aardgas in 1959 kwam er een einde aan de kolenhandel en moest de familie uitkijken naar andersoortige handel. De keuze viel op tegels en in het bijzonder gewassen grindtegels. Het was een gouden greep. Doordat de firma gevestigd was aan de doorgaande weg in Nij Beets liep deze handel binnen korte tijd als een trein.
Betonplaten uit Oost-Duitsland
Het assortiment werd meerdere malen uitgebreid en zo kwamen er ook betonplaten bij. “We keken én kijken altijd waar de kansen liggen”, vertelt Henk Dam, die samen met zijn broer Bart de huidige directie van Dam Beton vormt. “We haalden destijds gebruikte betonplaten uit Oost-Duitsland op. Die kwamen onder meer van oude Russische vliegvelden die opgebroken werden. Op een gegeven moment raakten die natuurlijk op, maar we merkten dat er in Friesland nog steeds veel vraag naar was. Daarop besloten we de betonplaten zelf te gaan maken.”
Het betekende de intrede van de eerste betonmixer binnen het bedrijf. Vanuit de loods in Nij Beets werd met een eenvoudige installatie betonmortel gemaakt. De mortel werd niet alleen gebruikt om betonplaten mee te maken, het werd ook los verkocht aan boeren in de buurt. Dit bleek zo’n succes dat er al snel extra betonmixers werden aangeschaft.
Locatie aan het grootscheepsvaarwater
Dam Beton breidde het aantal bedrijfsvestigingen uit naar drie, maar dat bleek niet voldoende om de groei van het bedrijf aan te kunnen. Omdat er in Nij Beets niet verder gebouwd kon worden, week de firma in de jaren 80 uit naar het centraler gelegen Akkrum. Daar kocht de familie veertien hectare industriegrond aan het grootscheepsvaarwater.
De groei van Dam Beton kwam in een stroomversnelling. Inmiddels heeft het bedrijf een eigen betoncentrale en werken er dagelijks zo’n vijftig mensen aan de productie van betonmortel en prefab-materialen, zoals betonplaten, heipalen, megablokken, verkeersbarriers en keer- en sleufsilowanden.
“Een perfecte plek”, aldus Henk Dam, over zijn bedrijfslocatie met haven in Akkrum. “We kunnen hier schepen van vijftienhonderd ton hebben. Dat is ideaal voor de aanvoer van grondstoffen, zoals zand, grind en cement. Ook andersom werkt het: vanuit hier kunnen we onze producten per schip naar de klant vervoeren.”
Kavelpadplaten met ruitprofiel
De kavelpadplaten zijn een van de hardlopers bij Dam Beton. Dit zijn zware platen van hoogwaardige kwaliteit, met veel bewapening en een hoge aslast. Ze zijn leverbaar in verschillende afmetingen. Dam: “Deze kavelpadplaten zijn bij uitstek geschikt voor zwaar materieel, zoals trekkers en vrachtwagens. Het zijn grote platen die snel aan te leggen zijn en die we altijd uit voorraad kunnen leveren. We leveren ze veel aan boeren, maar ook onder aannemers is er veel vraag naar. Soms blijven ze permanent liggen, maar ze worden ook voor tijdelijke paden gebruikt. Je kunt ze makkelijk weer oppakken. En omdat ze zo robuust en duurzaam zijn, zijn ze zeer goed herbruikbaar.”
De platen zijn voorzien van een uniek ruitprofiel. Dam: “Dat profiel zit niet alleen op de kavelpadplaten, maar ook op veel andere betonplaten die we produceren. Het heeft veel voordelen: het slijt er vrijwel niet af, heeft veel grip en wordt zelfs bij regen niet glad. Het vee kan er dus goed overheen, zonder het risico van uitglijden.”
Dam Beton beschikt tot slot ook over een eigen betonlab. Dam: “Van elke soort beton die we produceren nemen we elke dag een steekproef. We controleren het op verschillende factoren, zoals de water-cementfactor, de sterkte en het gewicht. Dat is nodig voor de certificering. Het is heel prettig dat we dat in eigen huis kunnen doen.”
Dam Beton
Spikerboor 2
8491 PA Akkrum
0566 – 65 15 75
info@dambeton.nl
Misschien ook interessant?
Nieuws
Gerrit van de Riet uit Ambt Delden was als jongen al met machines bezig. Het werd zijn werk, als loonwerker en in het mechanisatiebedrijf. Nu is het alleen nog hobby. Met wat vrienden en met zijn kleinzoon vormt Van de Riet Hakselteam De Tukkers, die met hun oldtimer hakselaars over een paar weken weer in actie mogen komen. “Het is zo allemachtig mooi om dat maïs te zien verdwijnen in de machine.”
Nieuws
Aalt Pieper is nog maar 24 jaar, maar doet met zijn handelsonderneming prima zaken. Zelf geïmporteerde minigravers en aanbouwdelen vormen het kern van de bedrijvigheid op het terrein in Putten. “Voorraad hebben van de artikelen waar veel vraag naar is, is het belangrijkste. Dat de vraag steeds verandert, maakt het extra uitdagend.”
Nieuws
Meer dan vijftig jaar geleden streek Ermilio Guaita vanuit Italië neer in Nederland. Anno 2023 werkt hij nog altijd met veel plezier in zijn eigen bedrijf in Assendelft. Samen met Kees Schoorl, die hij ook al vanaf zijn dertiende kent en die op zijn twintigste als stagiair het bedrijf binnenkwam. Hun chemie? “Wij doen niet moeilijk over triviale dingen. We zijn gewoon een goede match.